آخرین مطالب ارسالی
Last Posts
آهنگ های ویژه
Best Posts
کاشت مو
بهترین سایت کاشت مو با کمترین قیمت
کلینیک زیبایی
آموزش تهیه مقیاس نقشه در GIS

اصولاً در هر پروژه ای که تهیه می شود نیاز است که خروجی هایی تهیه شود. اگر خروجی پروژه ها به صورت نقشه باشد، باید اصول تهیه چیدمان رعایت شود. در بین عناصر تشکیل دهنده هر چیدمان، مقیاس از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در این بخش قصد داریم اصول تهیه مقیاس نقشه در GIS را به شما آموزش دهیم.

اما تعریف مقیاس نقشه:

نسبتي را که بين ابعاد روي نقشه و اندازه هاي نظيرشان بر روي زمين وجود دارد مقياس  گويند.

پس در حقيقت مقياس عبارت است از:

 فاصله تصوير دو نقطه بر روي نقشه به فاصله افقي همان دو نقطه بر روي زمين.

معمولاً مقياس را در نقشه به هر دو شکل عددي و ترسيمي نشان مي دهند.

انواع مقیاس نقشه:

مقياس عددي (RF)

مقياس عددي که معرف بيان فواصل افقي نقشه اي به فواصل افقي مشابه آن در طبيعت مي باشد، معمولاً به صورت  N:1 مانند (۱:۳۰۰۰۰) نوشته مي شود. مقياس عددي معمولاً به صورت کسري نيز نوشته مي شود که در ستون انگليسي به آن کسر مقياس يا Representation   Fraction  که آن را با دو حرف RF  نشان مي دهند که کلمه Representation  به مفهوم نشان دادن، نمايش يا ارائه و کلمه Fraction  به معني پاره خط، بخش، کسر و يا قسمت آمده است.

کسر مقياس همواره به شکلي ارائه شده است که عدد صورت آن واحد و عدد مخرج کسر آن نمايش دهنده تعداد دفعاتي است که منطقه براي ترسيم روي نقشه کوچک شده باشد.

مقياس ترسيمي

در اغلب نقشه ها علاوه بر مقياس عددي، مقياس ترسيمي را نيز در حاشيه نقشه چاپ مي کنند. مقياس ترسيمي يا خطي، خط مستقيمي است که به فواصل مساوي تقسيم شده است و هر قسمت، نماينده يک واحد (متر، يارد، مايل، کيلومتر) است.

معمولاً در سمت چپ مقياس، مبدا (همان صفر) يک واحد را به ده قسمت مساوي تقسيم مي کنند که به اجزاي کوچکتر تقسيم مي شوند و به آن پاشنه مقياس مي گويند.

مقياس متغير

در نقشه هاي جهان نما که در تصويرهاي مختلف تهيه شده است، نمي توان از يک مقياس ترسيمي ساده استفاده کرد؛ زيرا مقياس نقشه در عرضهاي مختلف جغرافيايي متفاوت است. اين امر ناشي از به تصوير کشيدن کره زمين است. براي حل اين مشکل در اطلسهاي جغرافيايي و نقشه هاي جهان نما از مقياس متغير يا مرکب استفاده مي کند که در اين روش، مقياس عرضهاي مختلف جغرافيايي به صورت نمودار با عنوان مقياس متغير بخوبي نمايش داده مي شود.

مقياس لفظي

در اين شکل مقياس، نسبت فاصله نقشه اي و مسافت افقي زميني را با کلمات و ارقام نشان مي دهند. به عنوان مثال مقياس لفظي (هر سانتيمتر برابر دو کيلومتر) در نقشه اي با سيستم متريک و يا مقياس لفظي ( هر اينچ برابر پنج مايل) در نقشه با سيستم غيرمتريک را مي توان مطرح نمود، که براي درک و استفاده از آنها در نقشه ها در صورت لزوم بايد مقياس را ابتدا به مقياس معادل عددي تبديل کرده (معني کرده) سپس مورد استفاده قرار گيرد.

مقياس لفظي (هرسانتيمتر برابر دو کيلومتر) در ظاهر مشخص بوده بدين معني که هر يک سانتيمتر در روي نقشه معادل دو هزار متر روي زمين است.

مقياس مساحتي

نسبت مساحت يک منطقه بر روي نقشه به نسبت مساحت همان منطقه بر روي زمين به وسيله مقياس مساحتي تعيين مي شود. مقياس مساحتي بيشتر در سيستم هاي تصويري کاربرد دارد. مقياس مساحتي را معمولاً با عدد توان دار نمايش مي دهند. براي مثال، مقياس ۱:۱۰۰۰۰۰۰، يعني يک سانتيمتر مربع برابر يک ميليون سانتي متر مربع يا مساوي يک صد متر مربع است. البته، مقياسهايي که در اطلاعات نقشه ها نشان داده مي شود مقياس خطي است.

در بین مقیاسهایی که در بالا به آن اشاره شد، بهترین نوع مقیاس که باید بر روی نقشه قرار گیرد، مقیاس خطی یا ترسیمی است. چون اگر نقشه ای بر روی کاغذ پرینت شد و به همراه آن مقیاس نیز قرار گرفت، در صورتی که تغییری در اندازه نقشه کاغذی ایجاد شود، به همان اندازه مقیاس نیز تغییر می کند و یک ارتباط منطقی بین مقیاس و نقشه ایجاد شده است.

اما چطور مقیاس نقشه در GIS ایجاد می شود:

در نرم افزار ArcMap ابتدا تمامی نقشه های خود را وارد کنید و تنظیمات ظاهری (گویاسازی) را انجام دهید.

در مرحله اصلی حتماً باید در محیط چیدمان باشید تا بتوانید عناصر نقشه را اضافه نمایید.

بنابراین از منوی View گزینه Layout View را انتخاب نمایید.

محیط چیدمان

نکته: مقیاس نقشه در صورتی صحیح خواهد بود که مختصات نقشه درست باشد. (یعنی اینکه فرایند زمین مرجع و تنظیمات مرتبط با سیستم مختصات به درستی انجام شده باشد).

اما با فرض اینکه مختصات نقشه به درستی تنظیم شده برای اضافه کردن مقیاس به نقشه از منوی Insert می توانید ۲ گزینه را انتخاب کنید.

  • مقیاس عددی یا بیانی با گزینه Scale Text
  • مقیاس ترسیمی یا خطی با گزینه Scale Bar
انتخاب نوع مقیاس نقشه

از لیست موجود Scale Bar را انتخاب کنید.

در پنجره Scale Bar Selector از لیست موجود یکی از انواع مقیاسها را انتخاب کنید.

در ادامه برای تنظیمات ظاهری این مقیاس بر روی دکمه Properties کلیک کنید.

انتخاب نوع مقیاس Scale

در پنجره Scale Bar سه سربرگ دیده می شود.

سربرگ Scale And Unit می توانید تنظیمات مرتبط با واحدهای مقیاس، بخشها را انجام دهید.

در سربرگ Numbers and marks می توان تنظیمات مرتبط با قطعه بندی و نشانه های مقیاس را اجرا کرد.

اما در سربرگ Format می توان تنظیمات فونت و تنظیمات ظاهری مقیاس خطی و ترسیمی را اجرا نمود.

از فیلم آموزشی زیر نیز می توانید استفاده کنید و به ساخت مقیاس تسلط بیشتری پیدا کنید.

 ارسال در حدود 2 هفته قبل  ادامه مطلب »